# Piagam #Wawasan2057

2027–2057 · Kesihatan, keupayaan dan kemajuan negara bersama · Cadangan pengasas, Versi 1.0 · 7 Oktober 2026

## Pernyataan kami

Kami mengimpikan Malaysia yang membolehkan setiap insan belajar, bekerja, menjaga keluarga, mengambil bahagian dan menyumbang dengan bermaruah melalui kesihatan yang baik. Pembangunan perlu diukur bukan hanya melalui pengeluaran negara, tetapi juga peluang yang benar-benar dapat dimanfaatkan oleh rakyatnya.

Melalui #Wawasan2057, PerdanaHealth mencadangkan komitmen institusi selama tiga puluh tahun: menterjemahkan bukti kepada keupayaan, keupayaan kepada peluang saksama, dan peluang kepada masa depan bersama yang lebih kukuh. Tanggungjawab ini bermula dengan kerja praktikal yang boleh diteliti, diperbaik dan dikekalkan.

**Wawasan. Keadilan. Kesejahteraan.** Malaysia diutamakan. Rakyat didahulukan.

## Warisan cita-cita dan tanggungjawab baharu

Wawasan 2020 diperkenalkan pada 28 Februari 1991 melalui “Malaysia: Melangkah ke Hadapan”, dengan gagasan pembangunan yang melangkaui pertumbuhan ekonomi kepada keadaan masyarakat secara menyeluruh ([Pejabat Perdana Menteri, Perspektif Wawasan 2020](https://www.pmo.gov.my/dokumenattached/Dasar/22PERSPEKTIF_WAWASAN_2020.pdf)).

Sembilan cabarannya merangkumi perpaduan negara; masyarakat yang yakin dan berkeupayaan; demokrasi matang; amalan moral dan etika; toleransi; kemajuan sains; budaya penyayang; keadilan ekonomi; serta ekonomi yang makmur dan berdaya tahan ([Pejabat Perdana Menteri, Perspektif Wawasan 2020](https://www.pmo.gov.my/dokumenattached/Dasar/22PERSPEKTIF_WAWASAN_2020.pdf)).

#Wawasan2057 mengambil inspirasi daripada keluasan cita-cita tersebut tanpa menyalin program asal. Sembilan cabaran diterjemahkan kepada piagam sivik kontemporari yang sekular, berfokus pada kesihatan, keupayaan profesional, sistem digital yang dipercayai dan penyertaan saksama. Asas etikanya ialah maruah insan, bukti, keadilan, tanggungjawab profesional dan penghormatan terhadap pelbagai latar belakang serta kepercayaan.

Ini ialah cadangan pengasas PerdanaHealth yang bebas, bukan dasar kerajaan, mandat Parlimen atau pengganti rasmi Wawasan 2020. Komitmen berikut dicadangkan untuk PerdanaHealth dan institusi yang menerima pakainya kemudian melalui persetujuan bertulis.

## Sembilan komitmen menuju 2057

### Masa depan Malaysia bersama

Kami akan mereka bentuk program untuk manfaat bersama merentas komuniti, wilayah dan generasi. Penyertaan berpandukan keperluan, kesesuaian dan kriteria telus, bukan kesetiaan politik, kaum, agama atau hubungan peribadi.

Setiap pelan pelaksanaan perlu mengenal pasti siapa yang mungkin tercicir, cara mendekati mereka dan pandangan yang belum didengari. Cita-cita negara merangkumi Semenanjung, Sabah dan Sarawak tanpa menganggap satu model sesuai untuk semua tempat.

### Keupayaan dengan maruah

Kami akan memperkukuh keupayaan insan dan profesional untuk membuat keputusan bermaklumat, membina kemahiran dan menyumbang secara bermakna. Literasi kesihatan, maklumat yang mudah dicapai, pembelajaran profesional dan keadaan kerja mampan merupakan agenda keupayaan yang sama.

Tenaga kerja bukan sekadar sumber penempatan. Kompetensi, syarat adil, penyeliaan, kesejahteraan dan saluran untuk mengemukakan kebimbangan perlu mengiringi setiap pengaturan tenaga kerja.

### Penyertaan yang dipertanggungjawabkan

Kami akan melibatkan komuniti dan profesional dalam menentukan keutamaan, menilai pelaksanaan dan mempelajari hasil. Kerja berkepentingan awam perlu mempunyai pembuat keputusan dikenal pasti, tanggungjawab bertulis dan saluran maklum balas yang boleh digunakan.

Kerjasama kawasan kekal bukan kepartian. Penyertaan kesihatan tidak boleh menjadi senarai kempen, syarat sokongan politik atau cara mempengaruhi keputusan klinikal individu.

### Integriti dalam setiap keputusan

Kami akan mendedahkan konflik berkaitan, membezakan kepentingan komersial daripada pertimbangan klinikal dan merekodkan asas keputusan penting. Perolehan, pelantikan, semakan penyelidikan dan nasihat profesional memerlukan kuasa serta pembahagian tanggungjawab yang jelas.

Kami akan membetulkan kesilapan material, melaporkan dapatan buruk melalui saluran sewajarnya dan memelihara semakan bebas. Institusi yang dipercayai mesti berupaya menyemak andaian sendiri.

### Keterangkuman sejak peringkat reka bentuk

Kami akan merancang sejak awal untuk halangan bahasa, ketidakupayaan, kemampuan, geografi dan akses digital. Perkhidmatan digital perlu memperluas akses, bukan menjadikan peranti, sambungan atau kemahiran digital syarat baharu untuk mendapatkan sokongan.

Pilihan yang boleh dicapai, maklumat mudah difahami dan penglibatan hormat ialah keperluan pelaksanaan. Peserta perlu mengetahui fungsi perkhidmatan, maklumat yang digunakan dan cara mengemukakan soalan atau kebimbangan.

### Sains yang membina kepercayaan

Kami akan membangunkan keupayaan Malaysia untuk menilai, menyesuaikan dan membina teknologi berguna. Alat perlu menyelesaikan masalah yang jelas, menggunakan data secara berkadar dan menjalani semakan mengikut risiko serta fungsi yang dimaksudkan.

Akauntabiliti klinikal kekal pada profesional yang diberi kuasa. Sistem digital, termasuk alat berasaskan algoritma, memerlukan sumber boleh dijejaki, pengujian, penyeliaan dan kawalan perubahan; kebaharuan semata-mata bukan bukti manfaat.

### Masyarakat yang mengambil berat

Kami akan menghubungkan pencegahan, akses tepat pada masanya, kesinambungan dan sokongan untuk keluarga serta penjaga. Reka bentuk perkhidmatan perlu mengenali hubungan antara kesihatan fizikal, kesejahteraan mental, mata pencarian dan keadaan kehidupan.

Penjagaan tidak boleh bergantung pada andaian bahawa keluarga mempunyai masa, wang atau pengetahuan tanpa had. Penyelarasan perlu memperjelas langkah seterusnya sambil menghormati tanggungjawab profesional setiap institusi.

### Peluang saksama dan nilai bersama

Kami akan menilai siapa yang mendapat manfaat dan siapa yang menanggung kos program. Kemampanan komersial perlu menyokong penyampaian lebih baik, pekerjaan profesional yang adil dan keupayaan perkhidmatan yang berkembang.

Pelaporan awam akan membezakan hasil diperoleh, tunai diterima, pembiayaan diterima, komitmen kontrak dan sokongan bukan tunai. Semua ini bukan pengganti bukti peningkatan akses, pengalaman atau kesihatan.

### Institusi berdaya tahan dan kemakmuran bertanggungjawab

Kami akan membina sistem yang mampu berterusan melangkaui seorang pengasas, satu kontrak atau satu kitaran pembiayaan. Penggantian kepimpinan, tadbir urus telus, disiplin kewangan, sistem saling kendali dan penjagaan alam sekitar secara berkadar termasuk dalam tanggungjawab tersebut.

Malaysia ialah tempat pertama untuk membina bukti pelaksanaan yang dipercayai. Kerjasama ASEAN perlu melalui penyesuaian setempat dengan rakan, kebenaran dan penilaian khusus negara, bukan replikasi automatik.

## Laluan tiga puluh tahun dengan keputusan berperingkat

- **2027–2031: Bina asas dan tunjukkan kebolehlaksanaan.** Gunakan piagam untuk membimbing penyampaian yang dibenarkan institusi dan keupayaan tenaga kerja. Lengkapkan perjanjian berkaitan, uji kegunaan berskop terhad, tetapkan garis dasar dan terbitkan pembelajaran yang disemak secara bebas. Pengembangan bergantung pada keselamatan, kebolehlaksanaan, permintaan dan model penyampaian mampan.
- **2032–2040: Hubungkan dan perkukuh.** Perluas laluan berkesan melalui institusi Malaysia yang mengambil bahagian. Bina pengaturan tenaga kerja, pembelajaran dan penyelarasan yang saling kendali, dengan pilihan mudah dicapai serta pemilikan setempat yang jelas.
- **2041–2050: Perdalam keupayaan dan sesuaikan secara serantau.** Perkukuh penyelidikan, pendidikan, daya tahan dan pembinaan institusi. Laksanakan penyesuaian ASEAN apabila rakan setempat, bukti, kuasa dan sumber menyokongnya.
- **2051–2057: Kekalkan dan perbaharui.** Nilai sumbangan jangka panjang, kesinambungan institusi dan pengagihan manfaat. Terbitkan semakan bebas dan dapatkan pandangan tentang komitmen generasi seterusnya.

## Mobiliti. Ekuiti. Impak.

Kami mencadangkan tiga lensa pelaporan yang saling berkaitan. Setiap ukuran memerlukan takrif, sumber, penyebut, tempoh, pemilik bertanggungjawab dan peraturan privasi yang dipersetujui sebelum penerbitan.

- **Mobiliti:** Keupayaan mencapai penjagaan, menavigasi perkhidmatan dan menyertai peluang pembelajaran atau profesional. Calon ukuran termasuk halangan perjalanan, masa ke perkhidmatan dan rujukan disempurnakan.
- **Ekuiti:** Pengagihan akses dan peluang. Calon ukuran termasuk liputan penyertaan, halangan kemampuan dan perbandingan terlindung antara kumpulan yang ditentukan terlebih dahulu.
- **Impak:** Perubahan melangkaui aktiviti semata-mata. Calon ukuran termasuk tindakan susulan, pengalaman peserta dan hasil yang ditentukan terlebih dahulu serta dinilai melalui reka bentuk sesuai.

Data yang hilang perlu kekal dinyatakan sebagai hilang, bukan ditukar kepada sifar. Garis dasar dan sasaran akan dipersetujui selepas kerja pengukuran serta tadbir urus berkaitan; piagam ini tidak mereka sasaran nasional atau mendakwa rintis tanpa kawalan membuktikan sebab-akibat.

Laporan awam perlu menggunakan terbitan agregat dengan perlindungan pendedahan. Rekod kesihatan, isi rumah, pekerjaan dan pilihan politik individu tidak termasuk dalam pelaporan awam.

## Penjagaan amanah dan semakan

Perjanjian bertulis setiap program yang menerima pakai piagam perlu menamakan ketua bertanggungjawab, wakil institusi, pihak berkuasa klinikal jika berkaitan, penjaga data, ketua penilaian dan saluran eskalasi. Keputusan etika penyelidikan, kebenaran tapak, kuasa profesional dan akses data diperoleh secara berasingan apabila diperlukan.

Kami mencadangkan semakan pelaksanaan suku tahunan, laporan kemajuan awam tahunan dan semakan strategi bebas sekurang-kurangnya setiap lima tahun. Pelaporan perlu merangkumi kemajuan, kategori perbelanjaan, perubahan pelaksanaan, aduan serta respons, batasan material dan perubahan seterusnya.

Rakan dan penandatangan disenaraikan hanya selepas pengesahan bertulis serta kebenaran penerbitan. Senarai gabungan penasihat, eksekutif dan pengarah diterbitkan hanya selepas disahkan dan dimuktamadkan secara keseluruhan.

Pindaan memerlukan versi bertarikh, sebab perubahan direkodkan dan kelulusan badan tadbir urus bertanggungjawab. Apabila bukti tidak menyokong penerusan, program perlu diperbaik, ditangguh atau ditamatkan secara bertanggungjawab.

## Ikrar pengasas

Kami akan menilai kemajuan melalui kehidupan dan keupayaan yang diperkukuh oleh kerja kami, bukan keluasan dakwaan kami. Kami akan membina bersama institusi, mendengar komuniti, menghormati tanggungjawab profesional dan membuka bukti untuk penelitian.

**Menjelang 2057, cita-cita kami ialah Malaysia yang menjadikan kesihatan bukan sekadar perkhidmatan yang dicari, tetapi asas peluang yang dapat direalisasikan.** Masa depan itu bermula dengan kerja yang boleh dipertanggungjawabkan hari ini.